
W tym rozdziale dowiesz się
- Skąd pochodzi rottweiler i skąd wzięła się jego nazwa
- Do czego pierwotnie wykorzystywano psy z Rottweil
- Jak rasa przetrwała XIX-wieczny kryzys
- Kiedy powstały pierwsze kluby i wzorzec rasy
- Rottweiler w służbie policji i wojska
- Jaką rolę pełni rottweiler dzisiaj
Spis treści
Rottweiler pochodzi z Niemiec, z okolic miasta Rottweil, gdzie przez stulecia pędził i pilnował bydła, strzegł dobytku rzeźników i handlarzy oraz ciągnął wózki z towarem. Charakter tego psa – czujność, odwaga, przywiązanie do człowieka i ogromna chęć do pracy – jest efektem setek lat, w których od psów z Rottweil wymagano jednego: by były niezawodnymi pomocnikami człowieka. W tym rozdziale opowiemy, skąd pochodzi rasa, jak zmieniało się jej przeznaczenie i dlaczego wiedza o historii pomoże Ci lepiej zrozumieć psa, którego chcesz wprowadzić do domu.
Skąd pochodzi rottweiler?
Rasa ukształtowała się w rejonie miasta Rottweil w południowo-zachodnich Niemczech, a jej dalekich przodków łączy się z psami rzymskich legionów. Rottweiler zaliczany jest do najstarszych ras psów. Według najpopularniejszej teorii jego przodkami były masywne psy towarzyszące rzymskim legionom. Podczas wypraw przez Alpy pilnowały obozów i prowadziły stada bydła, które stanowiły zapas żywności dla wojska. Tradycja ta jest powtarzana w wielu źródłach, w tym w oficjalnym wzorcu rasy, choć – jak w przypadku większości bardzo starych ras – trudno ją dziś udokumentować w szczegółach.
Pewne jest natomiast, gdzie ukształtowała się rasa. W rejonie Rottweil, ważnego ośrodka handlu bydłem, psy przybyłe z Rzymianami krzyżowały się z miejscowymi psami. Powstałe w ten sposób zwierzęta otrzymały nazwę Rottweiler Metzgerhund, czyli „rzeźnicki pies z Rottweil”. Od nazwy miasta pochodzi nazwa rasy, której używamy do dziś.
Najważniejsze momenty w historii rasy w skrócie:
| Okres | Co się działo |
|---|---|
| Czasy rzymskie | Psy towarzyszące legionom pilnują obozów i stad bydła w drodze przez Alpy (tradycja przytaczana we wzorcu rasy). |
| Średniowiecze – XIX w. | W okolicach Rottweil psy rzeźników i handlarzy pędzą bydło, strzegą dobytku i ciągną wózki. |
| XIX wiek | Bydło przewozi się koleją, psy pasterskie przestają być potrzebne – rasa jest bliska zaniku. |
| 1907 | W Heidelbergu powstają pierwsze kluby rasy. |
| 1910 | Rottweiler zostaje w Niemczech uznany za psa policyjnego. |
| 1921 | Kluby łączą się w ADRK – niemiecki klub rasy, który prowadzi hodowlę do dziś. |
| Dziś | Pies rodzinny, stróżujący i sportowy, hodowany według wzorca FCI nr 147. |
Do czego pierwotnie służył rottweiler?
Był psem pracującym: pędził bydło, pilnował zagród i domów, bronił właściciela w drodze i ciągnął wózki z mięsem. Rzeźnicy i handlarze bydła hodowali te psy wyłącznie pod kątem cech użytkowych – liczyła się siła, wytrzymałość, odwaga i umiejętność samodzielnego działania. Wygląd był sprawą drugorzędną.
Do ich najważniejszych zadań należało:
- Pędzenie i pilnowanie bydła – często na długich trasach z pastwisk na targi.
- Stróżowanie – ochrona zagród, domów i dobytku właściciela.
- Obrona właściciela – w drodze i na targowiskach, gdzie nie brakowało złodziei.
- Ciągnięcie wózków – z mięsem i towarem, dzięki czemu rottweiler sprawdzał się także jako pies pociągowy.
Z tamtych czasów pochodzi jedna z najbardziej znanych opowieści o rasie. Według tradycji kupcy wracający z targu przywiązywali psom do obroży sakiewki z utargiem, bo żaden złodziej nie odważył się zbliżyć do takiego „żywego sejfu”. Niezależnie od tego, ile w tej historii prawdy, dobrze oddaje ona to, za co ceniono te psy: lojalność i nieustraszoność. Te same cechy – i to, co z nich wynika dla właściciela – opisujemy w rozdziale Czy rottweiler to pies dla Ciebie?.
Dlaczego rottweiler prawie zniknął w XIX wieku?
Bo rozwój kolei sprawił, że bydła nie trzeba już było pędzić pieszo na targi – a wraz z tą pracą zniknęło zapotrzebowanie na psy z Rottweil. Liczebność rasy gwałtownie zmalała i rottweiler znalazł się na granicy zaniku.
Rasę ocalili miłośnicy i hodowcy, którzy dostrzegli w niej coś więcej niż psa do bydła. Na przełomie XIX i XX wieku powstał pierwszy wzorzec, a w 1907 roku w Heidelbergu założono pierwsze kluby rasy. W 1921 roku połączyły się one w ADRK (Allgemeiner Deutscher Rottweiler-Klub) – niemiecki klub rasy, który do dziś słynie z bardzo surowej selekcji hodowlanej. To właśnie wtedy zaczęto świadomie dbać nie tylko o cechy użytkowe, ale też o jednolity typ i wygląd, opisany dziś w oficjalnym wzorcu rasy FCI.
Jak rottweiler trafił do policji i wojska?
Na początku XX wieku szukano rasy do służby policyjnej – rottweiler sprawdził się tak dobrze, że w 1910 roku oficjalnie uznano go w Niemczech za psa policyjnego. Nowe przeznaczenie dało rasie drugie życie.
W czasie obu wojen światowych rottweilery pracowały jako psy meldunkowe, wartownicze i sanitarne, odnajdujące rannych. Ich inteligencja, odporność i zdolność szybkiego uczenia się sprawiły, że rasa zdobyła uznanie także poza Niemcami. Do dziś rottweilery spotyka się w służbach mundurowych, ratownictwie i przy pracy węchowej.
Jaki jest rottweiler dzisiaj?
Współczesny rottweiler to przede wszystkim pies rodzinny, ale z instynktami psa pracującego – czujny, przywiązany do domu i potrzebujący zadania. Wzorzec rasy FCI opisuje go jako psa do towarzystwa, służbowego i użytkowego, dla którego obowiązują próby pracy. Dziś najczęściej mieszka z rodziną, a swoją czujność i przywiązanie przenosi na dom i bliskich – więcej o tym w rozdziale Rottweiler w rodzinie.
Nadal jest psem, który potrzebuje zadania. Świetnie odnajduje się w sportach kynologicznych – posłuszeństwie (obedience), tropieniu, rally obedience czy w sporcie użytkowym IGP (dawniej IPO). Bez codziennej aktywności fizycznej i umysłowej łatwo się nudzi, a znudzony pies o takiej sile szybko znajduje sobie zajęcia, które nie spodobają się właścicielowi. Pomysły na ruch i pracę węchową znajdziesz w rozdziale o aktywności rottweilera, a o kursach i egzaminach piszemy w rozdziale Szkolenie rottweilera.
Historia rasy wyjaśnia też, dlaczego rottweiler tak silnie przywiązuje się do swoich ludzi i terytorium. Przez setki lat był wybierany za to, że pilnował tego, co należało do jego właściciela. Ta cecha jest jego wielką zaletą – pod warunkiem, że zostanie mądrze ukierunkowana przez socjalizację i wychowanie. Ma też drugą stronę: w Polsce rottweiler jest na liście ras uznawanych za agresywne i wymaga zezwolenia, co opisujemy w rozdziale Rottweiler a prawo.
FAQ: Najczęściej zadawane pytania
Skąd pochodzi rottweiler?
Z Niemiec – rasa ukształtowała się w okolicach miasta Rottweil w Badenii-Wirtembergii, ważnego ośrodka handlu bydłem. Jej korzenie wywodzi się od masywnych psów towarzyszących rzymskim legionom, które krzyżowały się z miejscowymi psami. Kraj pochodzenia, Niemcy, wskazuje też oficjalny wzorzec rasy FCI nr 147.
Skąd wzięła się nazwa „rottweiler”?
Od miasta Rottweil. Dawniej psy te nazywano Rottweiler Metzgerhund, czyli „rzeźnicki pies z Rottweil”, bo najczęściej trzymali je rzeźnicy i handlarze bydła. Z czasem z nazwy zniknęło słowo „rzeźnicki”, a została sama nazwa miasta, której używamy do dziś na całym świecie.
Do czego pierwotnie służył rottweiler?
Do pędzenia i pilnowania bydła na drodze z pastwisk na targi, stróżowania zagród i domów, obrony właściciela i jego dobytku, a także do ciągnięcia wózków z mięsem i towarem. Hodowano go wyłącznie pod kątem przydatności w pracy: siły, wytrzymałości, odwagi i samodzielności.
Czy rottweiler był psem bojowym?
Nie. Popularna teoria łączy przodków rasy z psami rzymskich legionów, które pilnowały obozów i stad. Sam rottweiler ukształtował się jednak jako pies pasterski, stróżujący i pociągowy, a nie pies do walki. Wzorzec rasy opisuje go dziś jako psa do towarzystwa, służbowego i użytkowego.
Kiedy rottweiler został uznany za psa policyjnego?
W 1910 roku w Niemczech. Rasa szybko pokazała, że łączy siłę z inteligencją i łatwością uczenia się. W czasie wojen światowych rottweilery pracowały jako psy meldunkowe, wartownicze i sanitarne, a do dziś spotyka się je w służbach mundurowych i ratownictwie.
Czym jest ADRK?
To Allgemeiner Deutscher Rottweiler-Klub – niemiecki klub rasy założony w 1921 roku z połączenia wcześniejszych klubów. Prowadzi hodowlę rottweilerów w kraju ich pochodzenia i słynie z bardzo surowych wymagań wobec psów dopuszczanych do rozrodu, w tym badań zdrowia i testów charakteru.
Czy historia rasy ma znaczenie dla dzisiejszego właściciela?
Tak. Rottweiler przez wieki był wybierany za czujność, pilnowanie dobytku i samodzielne decyzje. Te instynkty ma także dzisiejszy pies rodzinny. Dlatego potrzebuje wczesnej socjalizacji, konsekwentnego wychowania i codziennego zajęcia – bez nich jego naturalne cechy mogą sprawiać kłopoty.
Podsumowanie
- Rottweiler pochodzi z Niemiec, z okolic Rottweil, a jego nazwa to skrót od „rzeźnickiego psa z Rottweil”.
- Przez wieki był psem pracującym – pędził bydło, pilnował dobytku i ciągnął wózki.
- W XIX wieku rasa prawie zniknęła; uratowały ją kluby założone w 1907 roku i połączone w ADRK w 1921 roku.
- Od 1910 roku rottweiler służy w policji, a później także w wojsku i ratownictwie.
- Dzisiejszy rottweiler to pies rodzinny, który wciąż ma instynkty i potrzeby psa pracującego.
Wiesz już, skąd pochodzi rottweiler i do czego go stworzono. Czas przyjrzeć się temu, jak powinien wyglądać i jaki powinien mieć temperament według oficjalnego wzorca rasy FCI. Masz pytania o rasę albo nasze psy? Napisz do nas.
Źródła
O autorce
Mariola Walas
Hodowczyni rottweilerów, właścicielka hodowli Agarotte zarejestrowanej w Związku Kynologicznym w Polsce (FCI) od 2018 roku. W poradniku dzieli się tym, czego nauczyła ją codzienna praca z psami i szczeniętami.
Więcej o hodowli Agarotte